🔁 Vòng lặp for, while và do-while

🎯 Mục tiêu bài học

1. Đặt vấn đề

1.1. Nếu không dùng vòng lặp

cout << 1 << ' ';
cout << 2 << ' ';
cout << 3 << ' ';
// Phải viết tiếp đến n

Khi n thay đổi hoặc rất lớn, không thể viết sẵn từng câu lệnh.

1.2. Tìm phần giống nhau

• Công việc lặp lại: in i và cộng i vào tổng.
• Giá trị thay đổi: i tăng từ 1 đến n.
• Điều kiện dừng: i vượt quá n.

2. Vòng lặp for

2.1. Mô phỏng từng bước

3. Vòng lặp while

while (n > 0) {
    digitSum += n % 10;
    n /= 10;
}

3.1. Mô phỏng tổng chữ số

4. Vòng lặp do-while

do {
    // công việc
} while (condition);

5. Biến đếm và biến tích lũy

5.1. Mô phỏng tổng 1 đến n

6. break và continue

if (x == target) break;

if (x < 0) continue;

7. Vòng lặp lồng nhau

Vòng trong chạy đầy đủ cho mỗi lượt của vòng ngoài.

8. Phân tích thuật toán

9. Code mẫu

#include 
using namespace std;
int main(){
    int n; cin >> n;
    for(int i=1;i<=n;i++) cout << i << ' ';
}

long long n, sum = 0;
cin >> n;
for(long long i=1;i<=n;i++) sum += i;
cout << sum;

long long n;
cin >> n;
n = llabs(n);
int digitSum = 0;
do {
    digitSum += n % 10;
    n /= 10;
} while(n > 0);
cout << digitSum;

for(int i=0;i> x;
    if(x < 0) continue;
    if(x == target) { found = true; break; }
}

for(int i=1;i<=rows;i++) {
    for(int j=1;j<=columns;j++) {
        cout << '(' << i << ',' << j << ") ";
    }
    cout << '
';
}

10. Giải thích code

10.1. Vì sao for có thể không chạy lần nào?

Điều kiện được kiểm tra trước thân vòng lặp. Nếu sai ngay từ đầu, thân không chạy.

10.2. Vì sao tổng khởi tạo bằng 0?

0 là phần tử trung hòa của phép cộng.

10.3. Vì sao tích khởi tạo bằng 1?

Nếu bằng 0 thì mọi lần nhân sau vẫn bằng 0.

10.4. Vì sao tổng chữ số dùng do-while?

Với n=0, vẫn cần xử lý một chữ số 0.

10.5. For có nhanh hơn while không?

11. Lỗi thường gặp

• Nhầm i với i<=n.
• Quên cập nhật biến trong while.
• Đặt dấu ; sau for/while.
• Khởi tạo tổng hoặc tích sai.
• Dùng int cho tổng lớn.
• Continue làm bỏ qua cập nhật.
• Cho rằng hai vòng liên tiếp là O(n²).
• Vòng lặp lồng quá lớn gây TLE.